vài cảm nhận từ một hội thảo

 

Nguyễn Hùng
sáng 26/12 mình được cử đến dự hội thảo tham góp ý kiến cho dự thảo nghị định sử phạt các vy phạm hành chính về bảo vệ và chăm sóc trẻ em, người khuyết tật, người cao tuổi do vụ pháp chế bộ LĐ-TB-XH và VNAH phối hợp tổ chức.

 

thư mời và tài liệu vừa mới chỉ được gửi chiều hôm trước với lý do họ đã gửi từ 2 tuần nhưng có lẽ bị thất lạc, mình rất nghi ngờ điều đó.
ban đầu mình cũng lưỡng lự định từ chối không đi nhưng sau vì cả nể xen lẫn tò mò nên đồng ý và đã phải hối tiếc vì lựa chọn đó.

 

hội thảo có khoảng 50 đại biểu tham dự gồm đại diện các bộ, Sở, ngành liên quan, các tổ chức xã hội, tổ chức quốc tế, một số trường đại học… Hội người mù Hà Nội có 02 đại diện và theo mình tìm hiểu được thì có khoảng 03 đại biểu khuyết tật vận động nữa.
dự thảo nghị định có 61 điều quy định khá chi tiết các hành vy bị sử phạt hành chính trong đó có 14 điều liên quan đến người khuyết tật. tại hội thảo này chỉ tập trung vào các điều liên quan đến người khuyết tật.
thú thực do nhận được tài liệu quá muộn, mình mới chỉ đọc được một lượt nên không thấy tự tin khi tham gia.

 

hội thảo bắt đầu lúc 8 h 30. sau phần tuyên bố lý do giới thiệu đại biểu là phát biểu của vụ trưởng vụ pháp chế và đại diện một tổ chức quốc tế mình không nhớ tên. tiếp đó chủ tọa là một người trong ban soạn thảo trình bầy về hoàn cảnh ra đời và quá trình xây dựng cũng như lấy ý kiến cho dự thảo. phần này được trình bầy thiếu mạch lạc, hơi lủng củng và chưa gây được ấn tượng.

 

mở màn cho phần trao đổi là một tham luận của một đại diện cho Sở LĐ-TB-XH TP-HCM có vẻ đã được chuẩn bị khá kỹ với nhiều góp ý rất thiết thực.
tiếp theo là tham luận của chị Hồng Hà giám đốc một Trung tâm Sống độc lập chủ yếu nêu các khó khăn, rào cản mà người khuyết tật đang gặp phải hàng ngày. Chị Hà là người khuyết tật vận động, việc trình bày được kết hợp với máy chiếu nên hẳn rất trực quan. mình khá ấn tượng khi chị Hà nói về thực trạng phân biệt đối sử với người khuyết tật ngay trong quan niệm, suy nghĩ của mỗi người có hai trạng thái phổ biến:
một là coi người khuyết tật là đối tượng thấp kém, không có khả năng làm được việc gì, chỉ đáng nhận được sự thương hại, bố thí thay vì đối xử bình đẳng.
hai là đề cao quá mức khả năng của người khuyết tật, nghiễm nhiên coi họ là phải có tài và nghị lực vượt qua mọi khó khăn trong đó góp phần không nhỏ là cách tuyên truyền phiến diện của báo chí thường có 5-6 thì nói lên 9-10, chỉ chú trọng nêu gương vượt khó mà thiếu phản ảnh hay đấu tranh về một môi trường tốt hơn cho họ. từ hai quan niệm phân biệt phổ thông đó mà khó hình thành được nếp nghĩ cần tạo một môi trường bình đẳng và phù hợp với khả năng của người khuyết tật.

 

sau giờ giải lao, các đại biểu được chia thành 4 nhóm để thảo luận. nhóm của mình có lẽ không có ai đủ kinh nghiệm và bản lĩnh để dẫn dắt và hướng dẫn việc thảo luận. mọi người đều có vẻ bối rối và không tập trung được về một hướng. cũng có những nỗ lực cá nhân nhưng tình hình thảo luận vẫn chệch choạc. mình có đóng góp một ý kiến về việc cần bổ sung quy định xử lý các trường hợp tái phạm và tái phạm nhiều lần. nhiều người kêu ca rằng không được gửi trước tài liệu và nhìn chung đa số không am hiểu đầy đủ về luật, nghị định, cách xây dựng trong đó có cả mình nên hay lạc ra ngoài trọng tâm. lẽ ra chủ tọa cần có hướng dẫn định hướng trước hoặc đi từng bàn để tư vấn. theo mình những hội thảo kiểu này cần chuẩn bị trước những người có kinh nghiệm để làm trưởng nhóm.

 

theo chương trình thì Hội thảo sẽ làm việc cả ngày nhưng với lý do cuối năm mọi người đều bận và e buổi chiều sẽ có nhiều đại biểu không quay lại nên chủ tọa đề nghị làm muộn hơn và kết thúc luôn trong buổi sáng. mọi người đều đồng ý với phương án đó và có vẻ ai cũng muốn kết thúc trong buổi sáng.

 

phần cuối cùng là đại diện các nhóm trình bầy tổng hợp các ý kiến của nhóm mình. mở màn là anh Trịnh Công Thanh (một thanh niên khuyết tật vận động rất nổi tiếng) với 19 ý kiến được trình bày khá ngắn gọn và mạch lạc. nhìn chung cả 4 nhóm đều có những phát hiện, ý kiến mới bổ sung cho dự thảo.
vấn đề được các nhóm quan tâm là trong quá trình xây dựng những quy định Chính sách liên quan đến người khuyết tật thì cần thiết phải có đại diện của người khuyết tật trong ban soạn thảo và lấy ý kiến rộng rãi trong cộng đồng khuyết tật. đề nghị này thực ra không mới, chính chủ tọa là người trong ban soạn thảo đã nhiều lần nhắc lại muốn nhận được những ý kiến của chính người khuyết tật. nhưng theo kinh nghiệm của mình thì trước giờ việc xây dựng các chính sách về người khuyết tật thì việc lấy ý kiến của cộng đồng khuyết tật là rất hiếm hoi và hình thức. năm ngoái Hội người mù Hà Nội đã phải tự chủ động mở các hội thảo lấy ý kiến vào dự thảo luật người khuyết tật, sau đó mạnh dạn gặp đại diện của Quốc hội để trao bản kiến nghị.
ngay như hội thảo hôm nay thì quá trình chuẩn bị cũng như thực hiện mang nặng tính hình thức, thiếu chuyên nghiệp mà cụ thể nhất là vấn đề tiếp cận tài liệu của đại biểu tham dự.

 

cảm nhận chung của mình là không thấy tự tin và cảm giác chơi vơi lạc lõng khi tham gia hội thảo này. nguyên nhân thì có phần chủ quan của bản thân bởi mình là người không thực sự mạnh dạn và thiếu chủ động trong giao tiếp.
Nguyên nhân khách quan là đơn vị tổ chức cũng như đại biểu đến dự thiếu kinh nghiệm về tạo một môi trường gần gũi, thân thiện cho người khuyết tật.
có 03 dạng khuyết tật chiếm số đông là khuyết tật vận động, khiếm thị và khiếm thính. trong đó những người khiếm thị và khiếm thính thường gặp rất nhiều trở ngại trong giao tiếp. giữa một đám đông họ dễ bị lạc lõng thậm chí bị bỏ rơi. mình có cảm nhận là rất nhiều người bình thường cảm thấy lúng túng khi lần đầu giao tiếp với người khiếm thị. Mà yếu điểm của mình lại là kém chủ động trong giao tiếp.
mình nghĩ ngôn ngữ bằng mắt quan trọng không kém ngôn ngữ miệng và nó còn có vai trò mở đường nữa.
đôi mắt là cửa sổ tâm hồn mà có khi còn là cửa chính nữa…

Có 11 phản hồi tại vài cảm nhận từ một hội thảo

  1. viết vội vì sáng nay lại đi họp nữa nên chưa mạch lạc, súc tích mọi người thông cảm nhé. có gì sẽ còm thêm sau.

  2. Lai Tran Mai nói:

    Cám ơn những thông tin của Hùng nhé

  3. Hà Linh nói:

    Y hệt ngày xưa tụi chị đi họp để ban hành văn bản Hùng ạ.BUồn cười nhất là sau khi ngồi nghĩ ra một loạt hành vi vi phạm thì mọi người hay chọn một câu” và các hành vi vi phạm khác theo quy định cuả pháp luật hiện hành”–câu này phòng cho trường hợp văn bản pháp luật không chạy kịp theo phát triển của xã hội..mà em thấy buồn cười không, chính văn bản đó là văn bản pháp luật rồi lại còn nói ” quy định pl hiện hành” nữa rất là tù mù.
    Đúng là lẽ ra trong quá trình soạn thảo phải có đại diện của người khuyết tật trong ban soạn thảo đó, hơn ai hết người khuyệt tật họ hiểu rõ hoàn cảnh của họ hơn cả.
    Và khi họ ra văn bản thảo rồi thì phải gửi cho các cộng đồng người khuyết tật trong thời gian cần và đủ cho mọi người tiến hành các hoạt động để lấy ý kiến.
    Nói chung chị nghĩ quy trình soạn thảo của nhà mình vẫn luộm thuộm lắm. Nhất là các bộ luật lớn thì hay dịch từ nước ngoài và không có quá trình lấy ý kiến từ cơ sở nên xa rời cuộc sống hoặc khó thực hiện. Việc thi hành pháp luật đã rất nhiều bất cập rồi, các văn bản pháp luật kiểu đó càng kéo thêm khoảng cách.

  4. Hà Linh nói:

    chị nghĩ đúng là đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, nhưng trong những hoạt động như em tham gia thì lại là vấn đề quản lý, người ta cần phải có cách để lấy ý kiến, để lắng nghe chứ không phải là hội thoại xã hội để lấy đôi mắt làm chuẩn em ạ. Cách tổ chức luộm thuộm thiếu chuyên nghiệp là vậy. Vả lại em đâu có thời gian để đọc ký đâu, và cũng đâu có thời gian để thảo luận với các bạn của mình.
    Mà em đừng nghĩ là chỉ riêng với cộng đồng người khuyết tật,c ác văn bản pháp quy của mình khi ra đời cũng thường thiếu yếu tố dân chủ đó: gửi lấy ý kiến chỉ rất là hình thức.

  5. Hà Linh nói:

    Hùng viết bài này từ mấy hôm trước mà hôm nay chị mới vào, vì bận lu bu cho osyougatu và chị bỗng dưng lăn ra đau dạ dày!
    cảm ơn em kịp thời ghi lại nhé. Lần sau đi họp em cứ mạnh dạn phát biểu đừng có ngại.

    • em thấy bài của chị trên HM là biết chị bận rồi hihi.
      mấy hôm nay em cũng hơi bận nên có ít thời gian dạo blog.
      giờ em đang nghỉ lễ ở nhà nên khó tập trung vào việc gì.
      định viết gì đó về năm mới chắc phải mai kia.
      chủ đề của bài này em sẽ còm sau chị nhé, cũng còn vài điều muốn nói.
      chúc chị một cái Tết ấm cúng với gia đình!

  6. Khánh Vân nói:

    em có cảm giác cuộc hội thảo mà anh H tham dự chỉ là tổ chức ra để rải ngân cuối năm chứ chả có vẻ gì là thực chất vì theo như anh nói thì những đại biểu là đối tượng chủ thể của nội dung hội thảo dường như quá ít ỏi, đó là chưa kể mọi người còn ko tiếp cận được với tài liệu từ trước nên dĩ nhiên là sẽ thấy lúng túng trong việc phát biểu góp ý rồi. Hơn thế nữa em có cảm giác họ làm cho vui, cho gọi là có làm, có quan tâm đến những đối tượng yếm thế trong XH thôi chứ không khả thi đâu, thực tế cũng từng có ko ít đạo luật, quy định đưa ra mà chả thực hiện được tí nào khiến cho dân thấy nản mà cũng tức cười nữa. em cho rằng chỉ khi mọi thứ được lấy ý kiến công khai, rộng rãi của mọi tầng lớp trong XH thông qua mọi hình thức để đạt được đa số ý kiến và phải thực hiện thật nghiêm minh thì luật đó mới có tác dụng chứ cứ cái kiểu mấy ông bà ngồi trong phòng điều hòa, trước mặt là máy vi tính rồi thích viết gì thì viết sau đó tổ chức lấy ý kiến thực chất là thông báo cho người ta biết là “chúng tôi vừa ban hành luật” và áp đặt mọi người phải làm theo, rồi khi bị nhiều phản ứng trái chiều quá lại dễ dàng hủy bỏ như thể 1 trò chơi thì không bao giờ đạt được 2 chữ “pháp quyền”…

  7. Khánh Vân nói:

    aH dạo này bận rộn hay lại oải rồi mà ko thấy up bài thế?

    • dạo này cuối năm mình cũng hơi bận để có thể viết được cái gì đó. nguồn sưu tầm thì cũng không thấy có bài nào độc đáo. Khánh Vân trợ giúp anh vụ này nhé! hoàng Lý thì tập trung làm báo phát thanh không biết có bài viết nào mới không?

      • Khánh Vân nói:

        hihi… em chỉ sợ anh oải chứ còn bận thì ko lo, kể ra cũng ko đến mức phải gấp gáp. còn em dạo này ngủ đông rồi, có viết lách j đâu… thật ra thifthowfi gian này em cũng bị phân tâm bởi 1 số hoạt động khác nên có thể tạm thời ko tích cực được nhưng mà em vẫn theo dõi hoạt động của blog và thỉnh thoảng cũng giới thiệu trên face của em đấy.

%d bloggers like this: