GS Ngô Bảo Châu Nhăn trán trước sinh viên khiếm thị

Bản nhạc Chào mừng rộn rã cùng nhạc cụ ankalung độc đáo của các em học sinh, sinh viên mái ấm Thiên Ân, tiếng vỗ tay vang dội của hơn 200 sinh viên mù cùng
sinh viên Trường trung cấp Du lịch và khách sạn Saigontourist, rất nhiều câu hỏi hóc búa buộc phải hẹn “sẽ dành thời gian suy nghĩ” đã cho giáo sư Ngô
Bảo Châu và những người bạn trong nhóm Hạt vừng của mình một buổi chiều đầy bất ngờ và cảm xúc.

Tôi sẽ dành thời gian cho các bạn

Những câu hỏi của “hai anh em nhà toán” Nguyễn Quyết Thắng, Nguyễn Minh Tuấn, của thầy Nguyễn Quốc Phong – trưởng mái ấm Thiên Ân, của cô Hà Thanh Vân –
hiệu trưởng Trường phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu, của anh Võ Xuân Hùng – tình nguyện viên chuyên đọc sách toán của Thư viện sách nói… không ra
ngoài phạm vi học toán. Làm thế nào để giải thích được các khái niệm trừu tượng của số học và các khái niệm hình học, vốn cụ thể với người sáng nhưng lại
mơ hồ với người mù? Làm thế nào để khiến học sinh, nhất là học sinh khiếm thị, không sợ toán, và hơn nữa thích học toán, như tên blog cá nhân của giáo
sư Ngô Bảo Châu? Làm thế nào để toán hay vật lý, hóa học không còn quá khó và các em có thể mạnh dạn lựa chọn theo học? Và khi đã vượt qua tất cả khó khăn
đó rồi, đã tốt nghiệp đại học ngành toán như Thắng, sắp tốt nghiệp như Tuấn, như Đặng Triệu Phương (sinh viên năm 3 khoa toán ĐH Sư phạm TP.HCM) thì có
con đường nào nữa để tiếp tục học tập, nghiên cứu?…

Mấy ngày trước, với nhiều thông điệp trong bài thuyết trình “Học như thế nào?” trình bày trước các sinh viên Hà Nội, TP.HCM, giáo sư Ngô Bảo Châu đã chia
sẻ phương châm học tập, nghiên cứu của mình: “Kỷ luật – say mê – quả cảm” và chỉ ra một phương án nâng chất lượng giảng dạy – học tập trong nước rất khả
thi: tổ chức giảng dạy – học tập và thi cử theo các giáo trình, tài liệu mà các trường đại học lớn trên thế giới đang cung cấp miễn phí trên mạng. Các
câu hỏi mà sinh viên đặt ra với giáo sư cũng được giải quyết rất nhanh chóng, dễ dàng. Thế nhưng hôm nay, trước những vấn đề của các sinh viên khiếm thị,
giáo sư Ngô Bảo Châu đã phải nhăn trán: “Đây là những câu hỏi rất lớn. Tôi và các bạn của tôi trong nhóm Hạt vừng sẽ suy nghĩ một cách thấu đáo hơn cùng
với các bạn, chúng ta sẽ cùng tìm ra câu trả lời”.

Thay vào đó, giáo sư Ngô Bảo Châu chia sẻ những cảm xúc của mình về một người bạn cùng học ngành toán ở nước ngoài, và anh ấy bị mù. “Có người bạn đặc biệt
như vậy khiến tôi hiểu được khó khăn như thế nào khi học toán mà không nhìn thấy công thức, học vật lý mà chưa nhìn thấy quả táo rơi. Nhưng người bạn của
tôi đã học được. Ngoài khả năng thiên bẩm và ý chí tuyệt vời, anh ấy còn nhận được rất nhiều sự hỗ trợ của bạn bè và các thầy giáo. Chúng tôi luôn bàn
luận với anh về các bài toán và giải pháp. Một thầy giáo đã kiên nhẫn thu âm cả bộ sách dày hàng ngàn trang mà sinh viên toán nào cũng phải đọc, và anh
ấy đã “đọc” và hiểu bộ sách ấy trước cả tôi, điều mà tôi không thể tưởng tượng được. Tôi rất khâm phục anh ấy và nhờ đó tôi hiểu được vai trò của bạn bè
trong việc học của người mù. Chia sẻ không chỉ giúp người mù mà giúp cả cho người sáng”. Giáo sư kết luận: “Các câu hỏi của các bạn khiến tôi nhận ra:
với học sinh, sinh viên khiếm thị, cần phải thiết kế lại cách học, dạy, cần thiết kế lại các loại sách giáo khoa, sách bài tập, sách tham khảo, dụng cụ
trực quan. Việc này chưa làm được ngay nhưng nhất định chúng tôi sẽ tìm hiểu và thực hiện”. Giáo sư cũng “bật mí” rằng ông đang chuẩn bị cho một website
riêng chuyên thảo luận và tìm các giải pháp cho giáo dục, và “nhất định sẽ phải có giải pháp cho học sinh, sinh viên khiếm thị”.

Tôi có một câu hỏi

Từ ngày trở thành giáo sư trẻ nhất, rồi đoạt giải thưởng Fields danh giá, giáo sư Ngô Bảo Châu đã quá nổi tiếng ở tầm quốc tế, luôn được phỏng vấn và luôn
phải trả lời những câu hỏi. Nhưng đến giao lưu với các học sinh, sinh viên khiếm thị hôm nay, giáo sư đề nghị: “Tôi có một câu hỏi với các em. Hãy cho
tôi biết các em thích “đọc” (thật ra là nghe) những loại sách gì, và sách có quan hệ như thế nào với các em?”.

Câu hỏi của người sáng lập tủ sách Cánh cửa mở rộng rất đúng tâm lý và sự thân thiện, gần gũi, bình dị có thể cảm nhận được qua giọng nói, nên có rất nhiều
cánh tay giơ lên xin trả lời. Em Lê Thị Trang, lớp 12 Trường phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu, nói như tâm sự: “Có ba, bốn năm, vì mệt mỏi với bài
vở ở trường, em bỏ không “đọc” sách, năm nay vì chọn khối thi có môn văn nên em mới “đọc” sách trở lại. Và em tiếc. Em thật tiếc vì đã bỏ qua việc đọc
sách. Trong sách em đã học được biết bao nhiêu điều trong cuộc sống, và nhất là học làm người, không lùi bước trước những khó khăn, trở ngại trong cuộc
đời”. Vưu Tấn Tài giơ cao tay: “Qua sách, em học được cách giao tiếp tự tin, và thay đổi cả thế giới quan của mình, bớt đi những mặc cảm, tự ti”. Tự nhận
là từng học văn rất dở, thầy giáo dạy toán Nguyễn Quyết Thắng lại có cách diễn đạt mà giáo sư Châu nhận xét “của một người giỏi văn”: “Thế giới người khiếm
thị màu đen nhưng nhờ có sách mà đã có màu sắc. Qua sách tôi biết được bầu trời thì xanh ngắt mà thảm cỏ thì xanh rì, biết hình dung, tưởng tượng ra thế
giới, biết cuộc sống đã và đang diễn ra thế nào. Tôi cũng học được những cách sống, suy nghĩ, giải quyết vấn đề của các nhân vật”. Bạn Phạm Thị Thu cụ
thể hơn: “Nhờ sách, chúng em hình dung ra được các sự vật mà mình khó có thể sờ bằng tay. “Đọc” sách không chỉ giúp em học văn mà cả học toán nữa”.

“Các em không thể biết được buổi chiều này mang đến cho tôi và những người bạn của tôi sự xúc động và động lực lớn như thế nào đâu. Các em đã làm cho tôi
cảm thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa hơn, những việc làm của mình có ích hơn” – giáo sư Ngô Bảo Châu nói. Các học sinh, sinh viên mù không thể nhìn thấy
sự xúc động trên gương mặt nhưng có thể nghe được một thoáng nghẹn ngào trong giọng nói của giáo sư. Trước đó, giáo sư vừa kể một câu chuyện của mình với
các con gái: “Khi đưa các con đến thăm những người nghèo, khuyết tật, tôi luôn nhắc nhở: không phải chúng ta đến giúp họ mà là họ đang giúp chúng ta hiểu
được giá trị cuộc sống của mình, giá trị may mắn mình đã được hưởng”.

Kết thúc buổi giao lưu, giáo sư bị nắm níu mãi không thôi, các em sinh viên, người sáng thì xin chụp ảnh, người khiếm thị thì xin nắm tay. Ra về cùng nhóm
Hạt vừng thân thiết, giáo sư Ngô Bảo Châu để lại một cam kết: “Từ giờ, trong các dự án của chúng tôi sẽ có một chỗ cho sinh viên khiếm thị”.

Quỹ Hạt vừng tiếp sức Thư viện sách nói

Trong một buổi giao lưu ra mắt sách Ai và Ky ở xứ sở tàng hình tại TP.HCM, một cô gái rất đẹp đứng lên hỏi: “Bao giờ thì người khiếm thị được gặp Ai và
Ky?”, đôi mắt cô gái không hướng về giáo sư Ngô Bảo Châu mà lại hướng về phía cái loa. Câu hỏi khiến hai đồng tác giả Ngô Bảo Châu – Nguyễn Phương Văn
giật mình, biết rằng mình sẽ còn phải tìm cách làm “sách nói”. Qua tìm hiểu, biết được những hoạt động của Thư viện sách nói dành cho người khiếm thị,
cả giáo sư Ngô Bảo Châu và Nguyễn Phương Văn cùng đồng ý tặng bản quyền sách nói Ai và Ky ở xứ sở tàng hình cho thư viện, đồng thời tặng thêm 50 triệu
đồng để mua băng đĩa. “Số tiền này được trích từ quỹ Hạt vừng do tôi và mấy người bạn thân lập ra để tiếp sức, hỗ trợ các nhà khoa học và hoạt động khoa
học trong nước. Hạt vừng trong câu “Vừng ơi mở ra” của Alibaba trong chuyện cổ, nhỏ bé nhưng có khi lại mở ra được cánh cửa đi đến vùng trời mơ ước” –
giáo sư Ngô Bảo Châu giải thích.

Mù, nhưng toán không khó

Đến hội trường từ rất sớm, hai anh em Nguyễn Quyết Thắng, Nguyễn Minh Tuấn cứ băn khoăn hỏi nhau: “Không biết có thời gian để hỏi chuyện với giáo sư không?”.
Cách nay sáu năm, Thắng là học sinh mù đầu tiên đậu vào Trường ĐH Sư phạm khoa toán và nay đã trở thành thầy giáo dạy toán của Trường Nguyễn Đình Chiểu.
Tuấn cũng không kém anh, nay là sinh viên năm 3 khoa tin Trường ĐH Sư phạm. GS Ngô Bảo Châu chưa tới, nhưng đã rất nhiều người đến hỏi Thắng và Tuấn: “Người
sáng mắt học toán còn thấy khó, người mù thì học cách nào, làm sao tưởng tượng ra các loại hình học? Học rồi lại dạy cách nào cho các học sinh mù?”. Cả
hai anh em đều cười rất hiền: “Mình không thấy toán khó mà lại thấy dễ hơn cả văn. Các hình học thì vẽ nổi hoặc làm dụng cụ hình khối để sờ. Đã thích thì
không còn thấy khó, không thấy rào cản dù là bị mù. Khó khăn chỉ là không được đọc nhiều sách tham khảo, sách nâng cao. Hết cấp đại học, muốn học lên nữa
cũng khó khăn nhất khâu này. Dạy học trò cũng vậy, thư viện sách nói hỗ trợ sách giáo khoa, nhưng sách giáo khoa thì ít bài tập quá”. Những băn khoăn này
sau đó ít phút đã trở thành “đơn đặt hàng” của Thắng và Tuấn với giáo sư Ngô Bảo Châu…

Có 2 phản hồi tại GS Ngô Bảo Châu Nhăn trán trước sinh viên khiếm thị

  1. admin nói:

    Dưới đây là chia sẻ của chú Trần Bá Thiện, một người khiếm thị đã tham dự buổi giao lưu.

    Hi bà con,

    Hôm thứ 7 đi dự buổi nói chuyện của gs Bảo Châu.. mình thấy tội nghiệp anh Châu hết sức luôn khekhekhe

    Anh bị dồn vào chân tường với những câu hỏi hóc búa vì không thuộc chuyên ngành..

    -Làm sao để mò thích học toán: câu này phải hỏi các nhà giáo dục mới đúng vì làm cách nào để khuyến khích hay khêu gợi niềm đam mê học tập trong lòng hs là một trong những sứ mạng lớn của giáo dục. Có người nói: sứ mạng lớn nhất của người thầy không phải là truyền kiến thức nhưng truyền niềm đam mê học tập đến học sinh. Cũng có nhà lý luận gd khác cho rằng động cơ để con người dồn ưu tiên để làm cái gì đó hay dốc toàn lực vào làm gì đó lệ thuộc bởi 2 điều là lợi ích mà kết quả công việc có thể đem lại và thiên hướng trong lòng của mỗi người. Có người cho rằng chính cái thiên hướng trong lòng mỗi người mới là cái quyết định và lợi ích có thể có từ kết quả chỉ là bằng chứng để biện hộ cho niềm đam mê của mình mà thôi. Ví dụ mấy ông siêu cầu thủ đều nói thủa nhỏ vì thích chơi bóng nên tập. Sau nhờ có một ít khả năng nên lọt vào mắt xanh của các nhà tuyển dụng và các ông bầu đã tạo điều kiện cho đam mê trở thành siêu hạng.

    Vậy nếu một bạn trẻ nào đó mê toán thì có ai tìm giúp bạn ấy một mục tiêu thực tế để bạn này phấn đấu hay không? Chẳng hạn, lấy được cử nhân toán thì dễ có việc làm hơn, lương cao hơn chẳng hạn… Có lẽ những nhà giáo dục tự giải bài toán này hay hơn. Và cái việc quay anh Châu chỉ là để hỏi thăm xem kinh nghiệm riêng của anh là gì, liệu trong kinh nghiệm ấy có gì mới lạ để tui đem ra làm quà mỗi khi ngồi 8 với bạn bè hay không khekhekhe vì nếu nói bằng lý luận thì hầu như dựa trên đa số chứ thiểu số rất khó áp dụng.

    -Một số câu hỏi quanh vụ làm sao cho mò có được ký hiệu toán tiện lợi một chút hay các phần mềm tiện lợi một chút cho bà con học toán: vụ này anh Châu ú ớ là phải rồi, làm sao anh Châu biết chữ braille viết toán như thế nào. Thậm chí cách mà anh Châu mô tả ông bạn mò tên Piere của anh học toán, anh cũng nói rất là lung tung khiến tui dám kết luận rằng anh không biết đặc điểm của bộ ký hiệu toán hiện nay của chữ braille là theo trục hoành và chỉ có 63 hình để mô tả. Trong khi cách ghi toán chữ sáng là không gian 2 chiều tung và hoành cộng thêm khả năng không giới hạn hay nói theo toán là số lượng vô hạn về hình ảnh. Ví dụ từ cái dấu cộng trừ tui chế ra một quan hệ toán T nào đó với ký hiệu là dấu trừ với 2 chấm trên dưới hoặc 2 dấu ngã trên dưới dấu trừ hoặc có 4 chấm chung quanh dấu cộng… Tui kể cả tháng cũng không hết vì khả năng biểu diễn bằng hình là vôsố. Trong khi khả năng của chữ braille chỉ có 63 thì làm sao mò học toán không gay go cho được. giải được vấn đề này phải do chính giới mò làm với sự hợp tác của người sáng… Anh Châu mà muốn biết thì anh Châu cũng phải học cả năm may ra mới có được vài ý đóng góp hic

    Vấn đề cuối cùng của cử tọa khi ví anh Châu là biến buổi giao lưu thành buổi hỏi cung hihihi Lẽ ra chị Hướng Dương nên để anh Châu mở màn với một đôi lời tâm sự với mòđể xóa đi khoảng cách về thị lực giữa đôi bên… đầu này độp vô là quất cho anh 1 câu truy vấn.Anh Châu trả lời lòng vòng gì đó rồi xin hỏi lại 1 câu với cử tọa nhưng chị HD không để cho anh cócơ hội được nghe cử tọa trả lời bèn chơi thêm 1 cú liên hoàn cước hỏi tới tấp hỏi xa luân chiến, mời hết mò này đến mò kháclên quay anh Châu hihihi May sao cuối cùng được bạn Vưu tấn Tài có vài ý kiến và 1 câu hỏi khiến cả hội trưởng vỡ tung bởi tiếng cười và phá tan bầu không khí ngột ngạt màmột buổi giao lưu không nên có hic sau tiếng cười hả hê của hội trường anh Châu mới hoàn hồn nhớ rằng mình có 1 câu hỏi chưa ai trả lời. câu hỏi ấy thì các bạn xem bài báo này đã rõ rồi mình không nhắc lại…

    Mình khều TấnTài nói may quá nhờ câu hỏi của em nếu không chắc anh Châu sẽ phải hối hận vì tham gia buổi giao lưu căng thẳng khủng bố này hic

    Cái mà mình chờ đợi nhưng không thấy trong buổi giao lưu ấy là những lúc đôi bên gồm 1) diễn giả khách mời là gs Bảo Châu và 2) cử tọa gồm cả mò và sáng cùng lắng lòng xuống nói với nhau những gì chân thành nhất và đặc biệt là khiêm tốn nhất để cùng hiểu nhau và yêu quý vì đời đã ban cho một dịp đến với nhau. Những điều mà ta thường gặp trong các buổi giao lưu như tiếng cười thảnh thơi, những lúc cảm xúc vui cảm xúc buồn, và sự thương mến được chân thành trao cho nhau hic mình thấy khi hỏi, đôi lúc bạn cố gắng tỏ ra mình là người khôn khéo nên nói quá lòng vòng và bạn cũng muốn gây ấn tượng với khách mời nên đã đưa ra những vấn đề quá dữ dội mà trút bom vào khách mời hic

    Có lẽ mình cũng khó tính vì già rồi hihihi bởi vậy khi ngồi tham dự buổi giao lưu mình hơi khó chịu vì ai đó nói rằng mù không đọc mà nghe sách hic Có cần phải phân biệt kênh tiếp thu thông tin một cách chi tiết như vậy hay không? Chơi kiểu này thì còn gì là hòa nhập nữa?

    Chẳng biết vì sao màcô mc giới thiệu: mái ấm trẻ mù Thiên Ân hic cái từ trẻ mù bỏ vào đó làm mình thấy hơi phản cảm

    Vì già khó tính nên ngồi nghe đến giữa buổi mình bổng tiết

    -chết rồi, mất toi mấy chục ngàn tiền xe ôm rồi..

    May sao cuối cùng lượm được 1 ý của anh Châu mà mình cho rằng xứng đáng cho 2 giờ tham dự và 60 ngàn tiền xe ôm. Ấy là khi anh nói tầm quan trọng của những câu hỏi mà trẻ con hay hỏi người lớn…

    Đấy phải xem là một cơ hội. Đôi khi tôi bận rộn nên lúc trẻ con nhà tôi hỏi tôi trả lời gắt gỏng hoặc trả lời cho qua chuyện. Những lần như thế tôi đã vô tình tước đoạt một cơ hội khám phá của trẻ, một cơ hội để giúp tôi đến gần con tôi hơn… Vì sau đó trẻ sẽ không bao giờ hỏi lại và tôi sẽ mất cơ hội ấy mãi mãi

  2. Khánh Vân nói:

    mình ko phải tín đồ của Toán học nhưng cũng rất ngowxng mộ thành tựu mà GS châu đã đạt được, càng ngưỡng mộ hơn về tâm huyết của GS ko chỉ biết giữ vinh quang cho riêng mình mà đã làm mọi cách có thể để môn khoa học cơ bản này được phát triển hơn nữa trên quê hương Việt Nam, để cho lớp lớp học sinh VN đều có cơ hội tỏa sáng bởi môn toán và đáng mừng và vô cùng trân trọng là trong các dự án của mình GS cũng dành 1 góc cho học trò khiếm thị…

%d bloggers like this: